Temel Soru ve Cevaplar
Önemli ! Stratejik planların DPT
Müsteşarlığınca değerlendirilmesi hakkında...
Önemli ! Yerel
yönetimlerde stratejik planların tamamlanma tarihleri hakkında...
Önemli ! Danışmanlık hizmetleri
hakkında...
1- Kamu idarelerinde stratejik planlamanın amaçları nelerdir?
Stratejik planlama yaklaşımı ile:
·
Politika
belirleme ve maliyetlendirme kapasitesinin güçlendirilmesi
·
Amaç ve
hedeflere dayalı yönetim anlayışı ve bütçelemenin
geliştirilmesi
·
Kamu
hizmetlerinin arzında yararlanıcı taleplerine duyarlılığın
artırılması
·
Hesap verme
sorumluluğunun tesis edilmesi
amaçlanmaktadır.
Türkiye’de gerek 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kanunu gerekse Belediye, İl Özel İdaresi ve Büyükşehir Belediyesi Kanunları ile benimsenen yeni yönetim anlayışının gelişmesi ve kökleşmesi; kısaca idari kültürün bu yönde değişimi kuşkusuz zaman alıcı bir süreçtir.
2- Hangi kamu idareleri stratejik plan hazırlayacak?
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kanunu, Belediye, İl Özel İdaresi ve Büyükşehir Belediyesi Kanunları ile nüfusu 50.000in üzerinde olan belediyeler, tüm il özel idareleri ve 5018 sayılı kanuna ekli 1, 2 ve 4 nolu cetvellerde yer alan tüm kamu idarelerine stratejik planlama yükümlülüğü getirilmiştir.
Bununla birlikte, Kanunun 9. maddesinde "Stratejik plan hazırlamakla yükümlü olacak kamu idarelerinin ve stratejik planlama sürecine ilişkin takvimin tespitine, ... DPT Müsteşarlığı yetkilidir." hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda hangi kamu idarelerinin stratejik plan hazırlama yükümlülüğünden istisna tutulacağına dair bilgi Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte yer almaktadır.
3- Stratejik planlar ne zaman hazırlanacak?
a) Yerel Yönetimler
5393 sayılı Belediye Kanununun 41. maddesinde
“Belediye başkanı, mahallî idareler genel seçimlerinden itibaren altı ay içinde;
kalkınma planı ve programı ile varsa bölge planına uygun olarak stratejik plan
ve ilgili olduğu yıl başından önce de yıllık performans programı hazırlayıp
belediye meclisine sunar.” hükmü yer almaktadır.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunun 31. maddesinde "Vali, mahallî idareler genel seçimlerinden itibaren altı ay içinde; kalkınma plan ve programları ile varsa bölge planına uygun olarak stratejik plan ve ilgili olduğu yıl başından önce de yıllık performans planı hazırlayıp il genel meclisine sunar. Stratejik plan, varsa üniversiteler ve meslek odaları ile konuyla ilgili sivil toplum örgütlerinin görüşleri alınarak hazırlanır ve il genel meclisinde kabul edildikten sonra yürürlüğe girer. Stratejik plan ve performans planı bütçenin hazırlanmasına esas teşkil eder ve il genel meclisinde bütçeden önce görüşülerek kabul edilir." hükmü yer almaktadır.
Bu hükümler uyarınca, stratejik plan hazırlama yükümlülüğü bulunan tüm belediyelerin ve tüm il özel idarelerinin 29 Mart 2009 mahalli idareler genel seçimlerinden itibaren altı ay içinde yani 29 Eylül 2009 tarihine kadar stratejik planlarını hazırlamaları/yenilemeleri gerekmektedir. Yenileme; stratejik planın, süre, misyon, vizyon ve amaçlar dahil tüm unsurlarının değiştirilebilmesine imkan vermektedir.
b) Diğer Kamu İdareleri
Diğer
kamu idareleri için 2006 yılından başlayarak 2010 yılına kadar sürecek bir
yaygınlaştırma programı planlanmıştır. Bu programda, stratejik planlama yapacak
kuruluşlar yıllar bazında listelenmiştir. 2010 yılına kadar tüm kamu idareleri ilk
stratejik planlarını hazırlamış olacaktır.
4- Stratejik planlama sürecinde dikkat edilecek hususlar nelerdir?
-
Katılımcılık | Planların hazırlanmasında gerek kamu idaresi çalışanlarının gerekse yararlanıcılar başta olmak üzere ilgili kişi, grup ve kurumların katkı ve katılımlarının alınması esastır
-
Danışmanlık Hizmetleri |Stratejik planlar idarelerin öz ürünleri olmak durumundadır. Stratejik planların doğrudan doğruya kamu idarelerince ve idarelerin kendi çalışanları tarafından hazırlanması zorunludur. İhtiyaç halinde kuruluş dışından temin edilecek danışmanlık hizmetleri sadece destekleyici analizler, yöntem ve süreç danışmanlığı ile eğitim hizmetlerini kapsayabilir.
Bu kapsamda alınabilecek başlıca danışmanlık hizmetleri şunlardır:
-
Proje organizasyonu ve planlaması, danışmanlık hizmeti alım ve yönetimi desteği (proje tanımlama, şartname ve sözleşme hazırlama süreci ile izleme ve değerlendirme süreci desteği)
-
Durum analizi çerçevesinde sektör araştırmaları ve çevre analizi
-
Gelecek senaryolarının tanımlanması ve risk analizinin yönetiminde destek
-
Konu bazında atölye çalışmaları ve beyin fırtınası çalışmalarında kolaylaştırıcılık (moderatörlük)
-
Kıyaslama yöntemi, yapılandırılması ve değerlendirilmesinde destek
-
Kurumsal yetkinlik analizi ve raporlaması
-
Süreç yapılandırma ve yönetim tekniklerinin tespit ve uygulama eğitimi
-
Kurumsal Karne (BSC) uygulamasına yönelik danışmanlık ve eğitim
-
Yönetim bilgi sisteminin yapılandırılması, teknoloji seçimi, uygulama eğitimi
-
Performans yönetimi eğitimi
-
Kalite yönetimi eğitimi
-
İzleme ve değerlendirme sistemi danışmanlık ve eğitimi vb.
Danışmanlık hizmeti alım sürecinin yönetimi aşağıda tanımlanan sıralı alt süreçlerden oluşur:
-
Proje Organizasyon Süreci: Proje ekibinin yapılandırılması ve üyelerinin atanması (ekip yapısının tasarlanması, görev tanımları, performans göstergeleri, hedefleri, duyurulması)
-
İhtiyaç Analizi Süreci: Hizmet ile ilgili konu, kapsam, gerekçelerin, zaman programı, hedef çıktıların, yararların ve yararlananların mümkün olduğunca yoruma neden olmayacak şekilde tanımlanması.
-
Yetkinlik Analizi Süreci: Hizmet alım ve uygulama sürecinde, yasa, yönetmelikler, kurum strateji ve politikaları, çevre ilişkileri itibariyle idarenin veri/bilgi ambarının, yeni bilgi yaratma becerisinin/bilgi teknolojisinin, karar mekanizmasındaki konumunun, fiziki ve insan kaynaklarının nicelik ve nitelik olarak yetkinliğinin yeterliliği, kısıtlar/engeller, doğabilecek fırsat ve tehditler; değerlendirme sonucunda tespit edilen yetkinlik boşluğunun, hizmeti alma ve başarı ile yönetme bakımından, nasıl ve ne zaman doldurulacağının, alınacak karar/yetki ve faaliyet adımlarının neler olduğunun tanımlanması ve tespit edilmesi.
-
Hizmet Kalitesi Kriterlerinin/Standartlarının Tespit Süreci: Performans değerlendirme kriterleri, kritik performans göstergeleri, ölçüm yöntemi ve ölçüm aşama/zaman planının tanımlanması.
-
Teklif Alma ve Değerlendirme Yönetimini Tanımlama Süreci: Teklif duyuru, kabul, değerlendirme koşul ve kriterlerinin tanımlanması.
-
Hizmet İzleme ve Değerlendirme Yönetimini Tanımlama Süreci: İzleme ve Değerlendirme Komitesinin/Kurulunun yapılandırılma ve çalışma koşulları, ara ve sonuç hizmet raporlarının değerlendirilme kriterleri, izleme planı, hizmet değerlendirme yöntemi ve rapor içeriği, değerlendirme sonuçlarının yönetiminin tasarlanması ve tanımlanması.
-
Uzlaşmazlıkların Yönetimini Tanımlama Süreci: Hizmet sağlayıcı ve idare arasında şartname ve sözleşmeden doğan sorunların ve uzlaşmazlıkların nasıl yönetileceği ve tarafların haklarının tanımlanması.
-
Hizmetle ilgili Kavram/Tanımların Belirlenmesi Süreci
-
Şartname ve Sözleşme Hazırlama Süreci
Danışman seçiminde aranacak nitelikler:
-
Projeyi yürütecek danışmanların eğitim düzeyi
-
Çalışma deneyimi
-
Kuruluş tanıtımı, görev sorumluluklar ve süreleri, önemli faaliyetler/başarılar
-
-
Danışmanlık deneyimi
-
Danışmanlık süresi, uzmanlık alanları (danışmanlık ve sektör olarak)
-
-
Alınacak/teklif konusu hizmetle ilgili danışmanlık deneyimi ve referansı
-
Hizmet verilen kuruluş, hizmet kısa tanımı, danışman olarak üstlenilen görev/sorumluluk, süresi, elde edilen sonuçlar, konuya referans kişi ve iletişim bilgileri
-
-
Mesleki eğitimler
-
Uluslararası geçerlilikte mesleki sertifika(lar) (CMC, PMP, CISA, vb)
-
Mesleki kuruluş üyeliği
-
Alınacak/teklif konusu hizmeti ile ilgili danışmanlık yaklaşımı/yöntemi
Yukarıdaki bilgiler 1-5 arası derece ile değerlendirilip, her konunun ağırlığı (önem derecesi) ile çarpılarak toplam mesleki yetkinlik değerlendirme puanı oluşturulabilir.
-
-
Planlamanın Planlanması | Stratejik plan hazırlanmaya başlamadan önce süreç planlaması yapılmalıdır. (Ne kadar sürede tamamlanacak? Kimler hangi aşamada, ne içerikte katkı verecek? Hangi çıktılar elde edilecek? Stratejik planlama sürecinin gerektirdiği ihtiyaçlar nelerdir?)
5- Stratejik planların süresi ne olmalı?
Stratejik planlar 5 yıllık bir dönemi kapsayacaktır.
6-
Kamu idarelerince hazırlanan taslak stratejik planlar nasıl
değerlendirilmektedir?
Ayrıntılı açıklama için
tıklayınız...